Dlaczego warto śpiewać dzieciom

Maleńkim dzieciom śpiewa się na całym świecie. Ojcowie i matki nie tylko przemawiają do niemowląt, ale również śpiewają im piosenki w szczególny sposób - wysokim tonem i z dobitnym akcentowaniem rytmu (Bergeson, Trehub, 1999; Trainor, Clark, Huntley, Adams, 1997; Trehub i in. 1997). Co ciekawe, badacze odkryli, że noworodki już w drugim dniu życia rozróżniają odtwarzany z taśmy śpiew osoby dorosłej przeznaczony dla dziecka, dla innego dorosłego i śpiew nieprzeznaczony dla słuchaczy (Masataka, 1999). Obserwacje te sugerują, że styl śpiewu skierowanego do niemowlęcia i zdolność rozpoznawania jego właściwości mogą być wrodzone.

Badacze zidentyfikowali dwie uniwersalne kategorie piosenek dla niemowląt: kołysanki i piosenki do zabaw. Kołysanki, takie jak na przykład Śpij, dziecino moja mała..., charakteryzują się równym tempem i łagodnymi połączeniami dźwięków. W piosenkach do zabawy dźwięki są wyraźnie oddzielone od siebie, a melodii często towarzyszą gesty, Do tego typu piosenek należy na przykład Stary niedźwiedź mocno śpi...

Kołysanki i piosenki do zabawy wywołują u dzieci odmienne reakcje. Słuchając kołysanki, niemowlęta kierują uwagę na siebie, bawią się rączkami lub ssą palec (Rock, Trainor, Addison, 1999). Piosenki do zabawy powodują reakcje skierowane na zewnątrz. Słuchając ich, niemowlęta wiercą się, uśmiechają i zdają się swoim zachowaniem zachęcać dorosłych, aby śpiewali dalej (Rock i in.,1999). Dorośli okazują intuicyjne zrozumienie reakcji niemowląt na obydwa style śpiewu i potrafią łatwo odgadnąć, jakiego typu piosenki słucha dziecko pokazywane na filmie (tamże). Nic więc dziwnego, że rodzice na całym świecie posługują się piosenkami, aby wpłynąć na zachowanie dzieci. Kołysanki uspokajają niemowlęta, a piosenki do zabawy stanowią dla nich rozrywkę.

Śpiew ma także istotne znaczenie dla rozwoju niemowlęcia. W jednym z badan stwierdzono, że przebywające w inkubatorze wcześniaki, które słuchały śpiewu trzy razy dziennie po 20 minut przez cztery dni, jadły więcej, szybciej przybierały na wadze i były wcześniej wypisywane ze szpitala niż niemowlęta, którym nie śpiewano (Coleman, Pratt, Stoddard, Gertsmann, Abel, 1997).

Warto zauważyć, że u dzieci, którym śpiewano piosenki, poprawiał się również stan fizjologiczny organizmu (badany za pomocą różnych zmiennych, jak poziom nasycenia krwi tlenem.)

Niektórzy psychologowie rozwoju przypuszczają, że śpiewanie dzieciom ma związek z rozwojem mowy, ponieważ ważne etapu w śpiewaniu i mówieniu - pierwsze piosenki i pierwsze słowa - następują w tym samym czasie (Chen-Hafteck, 1997). Inni sugerują, że stymulacja części mózgu używanej do odbioru piosenek może pobudzać rozwój intelektualny. Największą korzyścią wypływającą ze śpiewu rodziców i reakcji niemowląt jest jednak możliwość wyrażenia wzajemnej miłości, co ułatwia powstanie trwałej więzi emocjonalnej pomiędzy rodzicami a dzieckiem (Bergeson, Trehub, 1999).

 

Denise Boyd, Helen Bee: Psychologia rozwoju człowieka, tłum. Joanna Gilewicz, Aleksander Wojciechowski, Zysk i S-ka Wydawnictwo 2008, s.99.

Tytuł fragmentu w oryginale: Śpiewając swojemu maleństwu